Terleme (hiperhidroz) botoksu
Terleme botoksu, ter bezlerini uyaran sinir uçlarına botulinum toksini verilerek aşırı terlemenin geçici olarak azaltılmasıdır; koltuk altında tek tarafta yaklaşık 50, avuç içinde 100 ünite civarında doz kullanılır.
- Süre
- Koltuk altı 15–20 dakika · avuç içi 30 dakika
- Anestezi
- Koltuk altında genellikle gerekmez; avuç içinde yüzeysel anestezik krem ve soğutma
- İyileşme
- Aynı gün günlük hayata dönüş
- Seans
- Tek seans · 4. haftada değerlendirme
- Kalıcılık
- Koltuk altı 6–9 ay · avuç içi 4–6 ay
Kas değil, ter bezi hedeflenir
Bu uygulama yüzdeki botoks uygulamalarından farklı çalışır. Hedef bir mimik kası değil, ter bezlerini uyaran sinir uçlarıdır.
Ter bezine giden sinir ucu asetilkolin salgılayarak bezi çalıştırır. Botulinum toksini bu salınımı geçici olarak durdurur; bez uyarı almadığı için ter üretimi belirgin şekilde azalır.
Etki uygulanan alanla sınırlıdır. Vücudun geri kalanındaki terleme dengesi bozulmaz; koltuk altına yapılan uygulama başka bir bölgede telafi terlemesi yaratmak üzere tasarlanmamıştır.
Doz nasıl hesaplanır
Terleme uygulamasında doz bölgenin yüzölçümüne göre belirlenir. Koltuk altında tek tarafta yaklaşık 50 ünite, avuç içinde tek elde 100 ünite civarı tipiktir.
Terleyen alanın sınırı uygulama öncesi bir boya testiyle görünür hale getirilebilir. Böylece ünite, gerçekten terleyen alana dağıtılır; sınırın dışında kalan cilde enjeksiyon yapılmaz.
- Terleyen alanın yüzölçümü — alan büyüdükçe toplam ünite artar
- Bölge — avuç içi, koltuk altına göre daha geniş ve daha yoğun nokta dağılımı gerektirir
- Enjeksiyon noktaları arası mesafe — genellikle 1–2 santimetrelik bir ızgara üzerinde ilerlenir
- Önceki uygulamanın süresi — etki beklenenden erken azaldıysa sonraki dozda ayarlama yapılır
Uygulama günü
Bölge temizlenir ve enjeksiyon noktaları işaretlenir. Uygulama cilde çok yüzeysel, kısa iğneyle ve çok sayıda noktadan yapılır: koltuk altında tek tarafta 10–20, avuç içinde 30–40 nokta olabilir.
Koltuk altı uygulaması çoğu hastada anestezi gerektirmez. Avuç içi ise elin daha duyarlı olması nedeniyle daha rahatsız edicidir; bu bölgede yüzeysel anestezik krem ve soğutma kullanılır.
Süre koltuk altında 15–20, avuç içinde 30 dakika civarındadır. İşlem sonrası aynı gün günlük hayata dönülür; ilk 24 saat sauna, hamam ve yoğun spordan kaçınılır.
Etkinin zaman çizelgesi
Terlemedeki azalma genellikle 2–7 gün içinde başlar ve 2. haftada belirginleşir. Değerlendirme 4. haftada yapılır.
Koltuk altında etki ortalama 6–9 ay sürer; bu, yüz bölgesindeki uygulamalardan belirgin şekilde uzundur. Avuç içinde süre daha kısadır, ortalama 4–6 ay.
Süre bittiğinde terleme kademeli olarak eski düzeyine döner. Uygulama tekrarlanabilir; tekrar aralığı şikâyetin geri dönüş hızına göre belirlenir.
Sonucu ne belirler
İlk belirleyici doğru tanıdır. Aşırı terleme bazen başka bir hastalığın belirtisidir: tiroid hastalıkları, enfeksiyonlar, hormonal değişimler ve bazı ilaçlar terlemeyi artırabilir. Bu olasılıklar dışlanmadan uygulama planlanmaz.
İkinci belirleyici ünitenin doğru alana dağıtılmasıdır. Terleyen alanın sınırı doğru çizilmezse kenarlarda terleme devam eder ve sonuç yetersiz görünür.
Avuç içi uygulamasında bilinen bir etki, el kaslarındaki geçici güç azalmasıdır; ince kavrama gerektiren işlerde birkaç hafta sürebilen bir zorlanma olabilir. Bu olasılık uygulama öncesi konuşulur.
Kimlere uygulanmaz, ne beklenmemeli
Botulinum toksini bir ilaçtır ve kendi kontrendikasyonları vardır. Terleme uygulamasında kullanılan toplam ünite yüz bölgesine göre yüksektir; bu nedenle ilaç öyküsü ve genel sağlık durumu daha ayrıntılı değerlendirilir.
Terlemenin başka bir hastalığa bağlı olduğu düşünülüyorsa önce o neden araştırılır. Altta yatan sebep bulunmadan yapılan uygulama, tanıyı geciktirir.
- Gebelik ve emzirme dönemi — uygulanmaz
- Nöromusküler hastalıklar (miyastenia gravis, Lambert-Eaton sendromu, ALS) — uygulanmaz
- Aminoglikozid grubu antibiyotik kullanımı — toksinin etkisini artırabilir, tedavi bitmeden uygulanmaz
- Uygulama bölgesinde aktif enfeksiyon veya iltihaplı cilt hastalığı — geçmeden uygulanmaz
- Botulinum toksinine bilinen aşırı duyarlılık — uygulanmaz
- Kanama bozukluğu veya kan sulandırıcı kullanımı — morarma olasılığı artar, hekim değerlendirmesi gerekir
- Etki kalıcı değildir; terleme süre sonunda kademeli olarak eski düzeyine döner
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesinin yerine geçmez. Uygulanacak yöntem, doz ve süre kişiye göre muayenede belirlenir.
Sık sorulanlar
Terleme botoksunda kaç ünite kullanılır?
Etkisi ne kadar sürer?
Vücudun başka yerinde terleme artar mı?
Avuç içi uygulaması nasıl geçer?
Uygulamadan önce hangi değerlendirme yapılır?
Ön değerlendirme
Durumunuzu yazın, ölçüyle cevap verelim
Fotoğrafınızı ya da röntgeninizi gönderin; ilgili branş hekimi greft aralığı, diş sayısı veya ünite aralığı ile yanıtlasın. Uygun değilseniz bunu da açıkça yazıyoruz.